FAQ · Kwoty i podstawa

Dlaczego wariant 81,5% bywa mniej korzystny, niż się wydaje?

2 min czytania Stan prawny 2026 JDG i ZUS

Najkrócej

Przy wniosku złożonym w terminie ZUS uśrednia świadczenie do 81,5% za cały okres. Jest jednak wyjątek: 9-tygodniowa, nieprzenoszalna część urlopu rodzicielskiego przypadająca drugiemu rodzicowi jest zawsze płatna 70% i przepada, jeśli ta osoba jej nie wykorzysta. Jeżeli więc drugi rodzic nie skorzysta ze swojej części, realna średnia dla rodziny bywa niższa niż 81,5%. Warto to uwzględnić, porównując oba warianty w kalkulatorze. Druga strona medalu: jeśli wybierzesz 81,5%, a potem nie wykorzystasz ani jednego dnia rodzicielskiego w pierwszym roku życia dziecka, przysługuje Ci jednorazowe wyrównanie zasiłku za okres macierzyńskiego do 100% podstawy, wypłacane na Twój wniosek.

Stan prawny: 2026 r. To nie jest porada prawna, w indywidualnych sprawach skonsultuj się z księgową lub ZUS.

02 · Rozwińmy to

Przykład i wyjaśnienie

Konkretna sytuacja, liczby i najważniejsze konsekwencje, podane w krótkich fragmentach, do których łatwo wrócić.

Imiona są fikcyjne. Mechanizmy i kwoty wynikają z zasad opisanych w odpowiedzi.

Monika wybiera wariant 81,5%, a jej partner Piotr zakłada, że cały rodzicielski „przejmie” Monika. Tu pojawia się pułapka: 9 tygodni jest przypisane wyłącznie Piotrowi.

  • Monika nie może wykorzystać tych 9 tygodni za Piotra. Są nieprzenoszalne.
  • Jeśli Piotr z nich skorzysta, dostaje za ten okres 70% swojej własnej podstawy zasiłku.
  • Jeśli Piotr ich nie wykorzysta, tygodnie przepadają. Rodzina nie dostaje za nie pieniędzy, mimo że potocznie mówi się o wariancie „81,5% za cały rok”.

Wniosek: wybór wariantu warto robić wspólnie. Monika i Piotr powinni porównać nie tylko procenty, lecz także to, czy Piotr realnie może przerwać pracę na 9 tygodni i jaka jest jego podstawa.

Przepis w tle: 9 tygodni części rodzicielskiej drugiego rodzica nie obejmuje uśrednienie do 81,5%; za ten okres stawka wynosi 70%.

03 · Powiązane pytania

Zobacz też

Ile wynosi zasiłek macierzyński na działalności w 2026? Czy mogę podnieść podstawę składek tuż przed porodem, żeby dostać wyższy zasiłek? Z jakich miesięcy liczona jest podstawa zasiłku? Czy mogę wybrać, kiedy zaczynam pobierać zasiłek?

Wszystkie pytania

Wolisz konkretne liczby?

Kalkulator pokaże Twój miesięczny zasiłek, sumę za cały okres i opłacalność dopłat do składek.

Przejdź do kalkulatora →