Ścieżka 1 · przed ciążą
Planujesz ciążę?
Teraz masz najwięcej możliwości
Wysokość zasiłku liczy się ze średniej składek z 12 miesięcy przed porodem. Decyzje podjęte zawczasu mają więc największy wpływ na to, ile dostaniesz. Oto plan w pięciu krokach.
Krok po kroku
Masz czas,
wykorzystaj go dobrze
Każdy krok to jedno zdanie — rozwiń, jeśli chcesz poznać szczegóły.
Zgłoś się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego To jedyny warunek zasiłku macierzyńskiego — bez składki chorobowej nie ma świadczenia z ZUS.
Zgłoszenia dokonujesz formularzem ZUS ZUA (zwykle robi to za Ciebie księgowa lub program księgowy). Dobra wiadomość: zasiłek macierzyński — inaczej niż chorobowy — nie ma okresu wyczekiwania, przysługuje od razu po zgłoszeniu, o ile składki są opłacone w terminie na dzień porodu. Uwaga na ulgę na start: przez pierwsze 6 miesięcy działalności zwalnia ona ze składek społecznych, w tym chorobowej — a bez chorobowej dostaniesz tylko „kosiniakowe” 1 000 zł/mies z MOPS. Z ulgi możesz zrezygnować wcześniej i przejść na preferencyjny ZUS z chorobowym.
ZUS ZUA (zgłoszenie z chorobowym)
Sprawdź, ile dostaniesz przy obecnych składkach Zanim cokolwiek zmienisz, zobacz punkt wyjścia — przy preferencyjnym ZUS to ok. 1 014 zł/mies, przy dużym ok. 3 975 zł/mies.
Wpisz swoją podstawę składki chorobowej w kalkulatorze — zobaczysz kwotę miesięczną, sumę za cały okres i porównanie planów ZUS. Jeśli nie wiesz, jaką masz podstawę, znajdziesz ją w programie księgowym albo w deklaracji ZUS DRA.
Zdecyduj, czy podnosisz podstawę składek Masz przed sobą pełne okno 12 miesięcy — podwyżka wchodzi do średniej w całości, bez ryzyka zakwestionowania.
Każdy miesiąc z wyższą podstawą podnosi średnią o 1/12 różnicy. Jeśli podwyższysz podstawę co najmniej 12 miesięcy przed porodem, zasiłek liczy się w pełni od nowej kwoty — i ZUS nie ma czego kwestionować. Pamiętaj: podnosisz zawsze wszystkie składki społeczne naraz (nie samą chorobową), a realny koszt to 32–34% kwoty podwyżki. Policz opłacalność w planerze 12 miesięcy.
Omiń pułapkę biegnących ulg Ulga na start i preferencyjny ZUS biegną od rejestracji firmy — zasiłek ich nie zatrzymuje.
Licznik ulg (6 miesięcy ulgi na start, 24 miesiące preferencyjnego ZUS) liczy się od daty rejestracji w CEIDG i nie zatrzymuje się na czas pobierania zasiłku. Jeśli planujesz założyć firmę i szybko przejść na macierzyński, ulgi „uciekną” w tle. Czasem korzystniej jest zrezygnować z ulgi i wcześniej zacząć płacić chorobowe od wyższej podstawy.
Pilnuj terminowych płatności składek Średnia liczy się tylko z okresu nieprzerwanego ubezpieczenia — jedna przerwa zeruje licznik.
Warunkiem liczenia średniej z pełnych 12 miesięcy jest nieprzerwane opłacanie dobrowolnej składki chorobowej. Spóźniona lub pominięta płatność może oznaczać ustanie ubezpieczenia i liczenie okresu od nowa. Ustaw stałe zlecenie albo pilnuj terminu: do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.
Zanim zapytasz księgowej
Pytania, które pojawiają się na tym etapie
Policz swoje kwoty
Przejdź do kalkulatora → Wpisz swoją podstawę składki w kalkulatorze — zobaczysz kwotę miesięczną, sumę za cały okres i opłacalność dopłat.